Je zit tijdens een vergadering de agendapunten te tellen voordat jij met je verhaal moet beginnen. Je voelt je ademhaling sneller worden, je hartslag verhoogt. Het zweet breekt je los en je voelt je spieren aanspannen. Wel eens meegemaakt? Ja? Typisch gevalletje van stress. Hoe het voelt weet je vast wel, maar wat gebeurd er nou allemaal in je lichaam. En kan dit kwaad? Let’s talk about stress

Stress is een reactie van het lichaam op een voor jou spannende situatie.
Doordat je stress ervaart maakt je lichaam verschillende hormonen aan zoals adrenaline, noradrenaline en cortisol. Deze zorgen ervoor dat je in een alerte staat komt zodat je hersenen kunnen besluiten of je moet vechten of vluchten. Dit was vooral vroeger toen je nog een beer kon tegenkomen tijdens het bessen plukken behoorlijk nuttig. Nu is deze reactie in een vergadering misschien wat overdreven, toch reageert je lichaam nog steeds op dezelfde ouderwetse manier als vroeger.

Nu is het wel zo dat iedereen anders reageert op een situatie zoals de vergadering waar ik het net over had. De een kan goed relativeren en trekt dingen zich niet zo snel aan. Maar het kan ook te maken hebben met je genen, opvoeding of zelfs wat je meegemaakt hebt toen je nog in de baarmoeder zat hoe je nu reageert op stress. En welke uitwerking stress heeft op je lichaam.

Ok, dus stress kan goed zijn. Maar zoals iedereen waarschijnlijk wel weet kan teveel stress leiden tot een burn-out. Wanneer je namelijk een lange tijd bijvoorbeeld veel werkstress of een hoge werkdruk ervaart kan de stress je lichaam uitputten.

Hoe dan? Nou, je lichaam maakt dan namelijk constant hormonen aan die ervoor zorgen dat je in een hele alerte staat bent. Oké ik ga proberen het in Jip en Janneke taal uit te leggen. Niet dat ik aan jullie intelligentie twijfel, maar anders weet ik zeker dat je niet doorleest ha!

Ready?

Wanneer je hersenen na een bepaalde gebeurtenis hebben besloten dat er een vecht of vluchtreactie moet komen gebeurt er het volgende. Je krijgt een snelle reactie van het autonome zenuwstelsel (deze regelt onbewuste functies in rust), en een langzamere reactie via de hypothalamus-hypofyse-bijnierschors (hormonen).

De snelle reactie zorgt voor het vrijmaken van adrenaline en noradrenaline in de bloedbaan door het merg van je bijnieren.

Bij de andere reactie spelen drie stoffen een rol. Namelijk CRH (deze bikkel wordt aangemaakt door de hypothalamus), ACTH (wordt gemaakt door de voorkwab van de hypofyse) en deze stimuleert je bijnierschors weer tot productie van cortisol. Je het waarschijnlijk wel eens gehoord dat dit de boosdoener zou zijn, of niet? Cortisol is een stof die je lichaam helpt om energie te mobiliseren, waardoor je beter opgewassen bent tegen bedreigde situaties. Doordat je cortisol in je bloed krijgt stijgt je bloedsuikergehalte en word je metabolisme verhoogt.

Wat ik zelf erg interessant vind is dat het schijnbaar is onderzocht dat wanneer mensen denken de situatie goed aan te kunnen dat de snelle reactie tot stand komt. En wanneer mensen zich machteloos voelen, dat de langzame reactie tot stand komt. Ze hebben dus ook serieus mensen adrenaline en noradrenaline gegeven en zij hadden het gevoel de situatie aan te kunnen, terwijl de andere groep zich heel machteloos voelde. Bijzonder toch!

Dit is kort gezegd wat er gebeurd in je lichaam wanneer je stress ervaart.

Deze reacties op stress blijken op een vaste manier te verlopen. Je hebt een alarmfase (korte verlaagde weerstand), een weerstandfase (weerstand tegen stress verhoogd) en een uitputtingsfase (weerstand weer verlaagd). Als je dit hebt doorlopen, duurt het even voordat je weer op het normale niveau zit. Maar wanneer de stresssituaties snel op elkaar volgen, heeft je lichaam te weinig tijd om te herstellen en raken de hormonen uit balans of uitgeput.

Het is niet zo dat wanneer je chronische stress hebt ervaren en je vervolgens een burn-out hebt je na een tijd bijkomen en herstellen altijd weer helemaal de oude bent. Al zou dit wel heel fijn zijn. Het kan namelijk slecht zijn voor je gezondheid als je lang staat blootgesteld aan stress en dus ook een verhoging van je cortisolspiegels in je bloed.
Dit gaat namelijk samen met een verandering in de werking van het immuunsysteem. En een chronisch verhoogd cortisolniveau kan leiden tot beschadiging van neuronen en geheugenproblemen.

Best heftig en ik kan me voorstellen dat je hier niet bij stilstaat. Over het algemeen heb je het wel door dat het niet lekker gaat op je werk. Je hebt minder zin in je werk of je vindt het minder leuk. Je slaapt slechter en voelt stress. Maar dat het zoveel effect heeft in je lichaam denk je op deze momenten niet aan. Toch?

Nou nu weet je het. En een gewaarschuwd mens telt voor 2 zeggen ze toch?
Soms kan je een stressvolle situatie voorkomen door gewoonweg nee te zeggen.

Ervaar jij stressklachten of heb je een vraag? Laat het me weten in de comments en misschien maak ik er binnenkort een filmpje over!